UROMASTYX GEYRI

Biotoop
Het gebied waar de Geyri’s zich het meest thuis voelen is toch het wat ruigere, rotspartijen en heuvels/bergen bevattende, woestijnlandschap (Centrale deel van de Sahara). De Uromastyx Geyri komt voor in de Hoggar en Air bergen, de Adrar des Iforas in Noord-Oost Mali, Zuid Algerije en Tassili Nájjer in de omgeving van Amgud. Het gebied word gekenmerkt door woestijnen en half woestijnen met grote temperatuur verschillen overdag en ’s nachts. De dieren prefereren rotsspleten ver boven grotten en holen. Tijdens de winterslaap zetten de dieren zich ook vast in deze woonspleten.

Beschrijving
De Geyri wordt in totaal zo’n 37 cm en is daarmee een Uromastyx van gemiddelde grootte. Het dier heeft over de kop en het lichaam schubben van verschillende grootte. De voorkanten van de oren hebben stekelige schubben. De achterpoten zijn bezet met conische gestekelde schubben. De staart bevat zo’n 20-23 segmenten, alleen de laatste 2-5 segmenten lopen volledig rondom de staart. De kleuren van de Geyri’s zijn niet erg verschillend. Er zijn twee kleurslagen; rood (met soms wat oranje) en geel. Deze kleurverschillen komen waarschijnlijk voort uit de chemische samenstelling van de aarde waarin de eieren uitgebroed worden. Geslachten zijn eigenlijk pas goed in te schatten als de dieren “op kleur” zijn, wat eigenlijk betekend zo’n 3-5 jaar oud. Vrouwtjes zullen meer bruin/zwarte pigmenten vertonen dan de man die vaak geheel of voor een heel groot deel de rode of gele kleur hebben. Een andere uitkomst kan zijn de kleur van de buik deze zou bij de mannen gelijk zijn aan de kleur van de rest van het lichaam (geel of rood). Deze eigenschap wordt door sommigen al jaren gehanteerd en door anderen weer ontkracht.



Huisvesting
Aangezien geyri's vrij actieve dieren zijn is het aan te raden dat het terrarium waarin ze gehouden worden ruim is (minimum 1m2). Door een achterwand in het terrarium te maken, en meerdere plateaus te maken van bijvoorbeeld flagstones kan het oppervlak groter gemaakt worden. Als bodemsubstraat kan speelzand worden gebruikt, maar eveneens Leemzand of zand mix met turf. Zorg voor een afwisselend ingericht woestijnterrarium, je kan hierbij gebruik maken van goed vastzittende stenen, zoals flagstones kinderkopjes etc, maar ook lichter materiaal als stronken, takken en schors. Zorg ook voor voldoende schuilplaatsen (min. 1 per dier). Ornata’s houden ervan zich te verschuilen in holen, houd hiermee rekening bij de inrichting.

Aangezien geyri's echte zon liefhebbers zijn kan er nooit een teveel aan licht in de bak zijn. Voor de verwarming van mijn terrarium maak ik gebruik van persgaslampen en een UVB lamp. Om de juiste temperatuurverloop te creëren heb je meer dan 1 lamp nodig. Een gemiddelde dagtemperatuur moet liggen tussen de 30°C-32°C. Onder de baskingspot mag de temperatuur oplopen tot 55+°C, onder een andere spot 45°C. Belangrijk is dat er een temperatuurverloop in het terrarium aanwezig is, met andere woorden dat er zowel koelere en hete plaatsen door de dieren kunnen opgezocht worden. Op de koelere plekken en in sommige schuilplaatsen moet het ongeveer 25°C tot 29°C zijn oplopend tot 55+°C onder de warmste lamp. Een nachttemperatuur van 15° tot 20° is voldoende, waardoor je gemiddeld snachts niet hoeft bij te verwarmen. Tijdens de zomermaanden heb ik de lichten 12-14 uur aan staan, en dit bouw ik rustig af voor een “winterrust” 8 uur per dag. Wat er ook niet mag ontbreken in het terrarium is een UVB lamp. Ik gebruik zelf een 100W of 160W Megaray, ligt aan de hoogte van het terrarium. Door het UVB licht wordt er in het lichaam van de Ornata D3 aangemaakt welke belangrijk is voor de gezondheid van het dier (opname van calcium). Daarnaast kunnen hagedissen meer meerdere kleuren onderscheiden die ook in het UVB spectrum liggen.

Verzorging
Ornata’s krijgen bij mij elke dag een groenvoer salade te eten. Hoofdbestanddeel van deze salade is andijvie. Aangevuld met paksoi, taugé, diverse soorten sla, witlof, alfalfa, geraspte wortel, paardebloem (indien aanwezig) geraspte pompoen etc. Daarnaast staat er in de bak ook een bakje met zaden, rode linzen en stuifmeekorrels waar veelvuldig van gegeten wordt. Indien nodig dient de Calcium:Fosfor verhouding gecorrigeerd te worden naar 2:1. De luchtvochtigheid in het terrarium is laag. Een van de schuilplaatsen kan licht vochtig gehouden worden zodanig dat de dieren zich hierin kunnen terugtrekken wanneer ze er behoefte aan hebben. Over het algemeen zullen de dieren het nodige vocht uit de voeding betrekken. Ik sproei de bak eens in de twee weken.

Kweekervaring
Uromastyx zijn na ongeveer 3 tot 4 jaar geslachtsrijp, na de winterrust beginnen ze paargedrag te vertonen. Het mannetje begint te kopknikken, rondjes te draaien over het vrouwtje heen waarbij hij een witte substantie op haar lichaam afzet. Wanneer het vrouwtje interesse heeft zal er een paring volgen heeft het vrouwtje geen interesse dan gaat zij op haar rug liggen waardoor het mannetje niet met haar kan paren. Een gebruikelijk hagedissen paring volgt waarbij de man zijn staart om die van het vrouwtje wikkelt en zich vastbijt in haar nek of flank. Het vrouwtje draagt de eitjes ongeveer 6 weken, ze zal duidelijk steeds dikker worden en minder gaan eten. Na verloop van tijd kun je de eitjes letterlijk zien zitten. Het vrouwtje zal beginnen te graven dus het is belangrijk om vochtige legplekken aan te bieden zodat ze niet in legnood raakt. Wanneer ze dan eindelijk een nest heeft gemaakt wat naar haar zin is zal ze beginnen te leggen, dit proces kan vrij kang duren zeker omdat Uromastyx het nest weer volledig afdekken. Zo kan er bijvoorbeeld ineens een zandbult ontstaan in het terrarium. Het vrouwtje legt de eitjes in een trance en hierbij mag je haar niet storen, wacht tot ze helemaal klaar is met leggen. Als ze klaar is gaat ze het nest bewaken dus bij voorkeur haal je het vrouwtje volledig weg, graaf je de eieren voorzichtig uit en leg je het nest weer zo goed als mogelijk terug in de staat waarin het was zodat het vrouwtje geen argwaan krijgt. Na eileg is het vrouwtje zo plat als een pannenkoek, dit trekt na verloop van tijd weer bij wanneer ze weer aangesterkt is en goed doorvoed.



Incubatie van de eieren
Incuberen van geyri eieren is relatief makkelijk, wij gebruiken een mengsel van vermiculliet/perliet gecobineerd met water met de verhoudingen 2:1. Verder dienen eieren uitgebroed te worden bij zo’n 30-32°C de incubatieperiode bedraagt dan zo’n 75-90 dagen. Wanneer de dieren gaan uitkomen kost dit hun veel kracht, dus na uitkomst zijn ze vaak uitgeput en hebben even de tijd nodig om op krachten te komen. Schrik dus niet wanneer de dieren niet meteen rondrennen. Baby geyri's hebben een mooie gele/oranje/rode kleuring.

De jongen
Het opkweken van de jongen is ongeveer hetzelfde als het houden van de volwassen dieren. De eerste 2 / 3 maanden zijn erg belangrijk, komen ze deze tijd goed door, dan zullen ze zich naar alle waarschijnlijkheid verder ook goed ontwikkelen. Het is echter wel belangrijk om calcium te supplementeren.



Conclusie
Uromastyx Geyri is een levendige en in gevangenschap goed te houden hagedis mits er aan de basis voorwaarden wordt voldaan voor huisvesting, voeding, gezondheid, acclimatisatie en warmte/licht. Zeker voor de gevorderde terrarium hobbyist is dit dier een mooie uitdaging, zeker omdat er voor een gezonde populatie in gevangenschap veel meer nakweek geproduceerd mag gaan worden.

Literatuur

Desert Lizards Captive Husbandry and Propagation (door Randall L. Gray) Krieger Publishing Company Malabar Florida (ISBN 1-57524-160-9)
Uromastyx Verzamelnummer (SDGL / verschillende auteurs)
Uromastyx (Thomas Wilms) Herpeton Verlag (ISBN 3-9806214-7-2)